تحلیل بحرانxadxadهای ژئوپلیتیکی جهان اسلام در دهه گذشته (مطالعه موردی جنوب غرب آسی

(مطالعه موردی جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا)

سیدهادی زرقانی .دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد

اسماعیل علمدار. دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

چکیده:

هدف: جهان اسلام در شرایط کنونی از بحرانxadهای مختلفی رنج میxadبرد و اگر فضای غالب استراتژیک مسلط بر جهان اسلام را فضایی بیxadثبات و نامناسب از نظر شاخصxadهای توسعه پایدار بدانیم سخنی به گزاف نگفتهxadایم. هدف این پژوهش ارائه یک مدل بحرانxadهای ژئوپلیتیکی جهان اسلام را در قالب بحرانxadهای درونxadکشوری و بینxadکشوری در دو سطح بین کشورهای جهان اسلام و سایر کشورها می باشد.

روش: روش تحقیق این مقاله توصیفی- تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش کتابخانهxadای و با مراجعه به منابع معتبر، کتب و مقالات گردآوردی شدهxad است. سوال اصلی پژوهش این است که کدام بازیگران و در چه سطحی درگیر در بحرانxadهای جهان اسلام هستند؟

یافتهxadها: . ایجاد بحران در سطوح مختلف در سطح جهان اسلام به ویژه در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا مانع از قدرتمند شدن کشورهای اسلامی شده است. بیشترین بحرانxadهای ژئوپلیتیکی، در سطح بین کشورهای جهان اسلامی با یکدیگر و در رتبه دوم بین جبهه غرب با جهان اسلام وجود دارد. این مساله حاکی از علایق ژئوپلیتیکی متعدد کشورهای غربی در سرزمین جهان اسلام میxadباشد، که به راحتی از این بخش از منافع ملی خود چشمxadپوشی نمیxadکنند.

نتیجهxadگیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است از آنجایی که بحرانxadهای جهان اسلام دارای دو منشا و زمینه داخلی و خارجی است و در سطوح مختلف و ابعاد گسترده در این منطقه گسترش پیدا کردهxadاست؛ متاسفانه در وضعیت فعلی چشم انداز روشنی برای کاهش و حل منازعات و رفتن به سمت وحدت و انسجام اسلامی وجود ندارد.

کلیدواژهxadها: منازعه، بحران ژئوپلیتیکی، جهان اسلام، آسیا وآفریقا

مقاله در دست انتشار مجله مطالعات سیاسی جهان اسلام