تحلیل تنگناهای هیدروپلیتیک ترکمنستان در رابطه با همسایگان

تحلیل تنگناهای هیدروپلیتیک ترکمنستان در رابطه با همسایگان

فصل نامه پژوهش های جغرافیای سیاسی. دوره 4. شماره 2 . تابستان 98

سیّد هادی زرقانی ،ملیحه اخباری ،ندا چاره ئی ،نجمه محمودی

کشورهایی که از حیث منابع تأمین آب در رابطه با همسایگان (بالاxadدستxad) خود از موقعیت فرودستی برخوردارند، اغلب منفعلانه عمل میکنند؛ به ویژه چنانچه نتوانند نظر مساعد همسایگان (در حوضۀ آبریز مشترک) را با خواست خود جلب و همراه سازند، با این همسایهxadها دچار چالش و نزاع خواهند شد. عکس این موضوع هم صادق است؛ آنجایی که گاها،ً کشورهای بالادست از این موقعیت بهعنوان ابزاری سیاسی جهت فشار بر رقیب و امتیازگیری بیشتر بهرهبرداری میxadنمایند. این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به منابع معتبر، به دنبال بررسی و تحلیل تنگناهای هیدروپلیتیک ترکمنستان در رابطه با همسایگان است. مفروض مقاله این است که موقعیت جغرافیایی و وضعیت هیدروپلیتیک ترکمنستان از حیث تامین منابع آب به گونهای است که این کشور با همسایگان خود در این زمینه، چالشهای اساسی خواهد داشت. یافتهxadهای پژوهش نشان میxadدهد ترکمنستان نسبت به اغلب همسایگان در موقعیت فرودستی قرار دارد. این مسئله به صورت بالقوه(از ناحیه ایران) و بالفعل(از ناحیه افغانستان و چهار جمهوری آسیای مرکزی) برای ترکمنستان ایجادکنندۀ زمینهxadهای بروز چالش هیدروپلیتیک برای این کشور در رابطه با همسایگان خواهد بود. ضمن اینکه تاثیرگذاری برخی متغیرها همچون تغییر اقلیم و تداوم خشکسالیها، افزایش نسبت شهرنشینی و تغییر سبک زندگی و به تبع آن افزایش شدید مصرف آب و ضرورت تولید برخی محصولات کشاورزی استراتژیک، به طورقطع در آیندهای نزدیک، موجب تشدید بحران هیدروپلیتیک بین ترکمنستان و همسایگان خواهد بود.

برای دریافت اصل مقاله اینجا کلیک کنید